شوک اقتصادی ناشی از ویروس کرونا و آگاهی از آن – بخش دوم

شوک اقتصادی ناشی از ویروس کرونا و آگاهی از آن

شوک اقتصادی ناشی از ویروس کرونا و آگاهی از آن – بخش اول

 

آگاهی نسبت به مکانیسم‌های آسیب

در نظر داشتن هندسههای ذکر شده در بالا به دو سوال در رابطه با شوک کووید-19 منتهی میشود:

  • مکانیسم آسیب به عرضه اقتصادی چگونه عمل میکند؟
  • عکسالعملها و سیاستهای مناسب جهت جلوگیری از چنین خساراتی چیست؟

به طور کلاسیک، بحرانهای مالی عرضه اقتصادی را فلج میکنند. سابقه طولانی از چنین بحرانهایی موجود و سیاستگذاران چیزهای زیادی در مورد نحوه برخورد با آن آموختهاند. اما ویروس کرونا مشکلات را از محدوده مشکلات نقدینگی و سرمایه به سوی تولید ناخالص داخلی واقعی بسط داده است. – این کار را در مقیاس بیسابقهای انجام میدهد.- گویی نه تنها ریسک دوگانه شوکهای نقدینگی واقعی و مالی کافی نبودهاند، آنها همچنین به یکدیگر پیوسته و ریسک را افزایش میدهند.

بیایید نگاهی جزئیتر داشته باشیم به دو مسیر پیش روی کووید-19 برای ایجاد یک آسیب ساختاری در یک سناریوی U شکل:

ریسک‌های سیستم مالی: شوک اقتصادی بیسابقه ناشی از ویروس کرونا (کووید-19) باعث ایجاد استرس در بازارهای سرمایه و واکنشهای قدرتمند و موثر از طرف بانکهای مرکزی گردیده است. اگر مشکلات نقدینگی همچنان ادامه یابد و مشکلات مربوط به تولید ناخالص داخلی واقعی منجر به کاهش ارزش موجودیها گردد، مشکلات سرمایهای ایجاد میشود. در حالی که ما احتمالا میدانیم که از منظر سیاستی، راهحلها، کمکهای دولتی و تبدیل سرمایه مجدد از نظر سیاسی بحثبرانگیز است. در مورد بحران مالی، تشکیل سرمایه، زیان بزرگی به بار خواهد آورد که با رکودی طولانیمدت و آسیب به نیروی کار و بهرهوری نیز همراه خواهد بود.

“انجماد” طولانی‌مدت تولید ناخالص داخلی واقعی: احتمالی واقعا بیسابقه است. ماهها فاصلهگیری اجتماعی میتواند باعث اختلال در تشکیل سرمایه و در نهایت مشارکت نیروی کار و رشد بهرهوری گردد. بر خلاف بحرانهای مالی، یک انجماد طولانی با چنین آسیب و زیانی و با این شدت به عرضه اقتصادی، قلمرو جدیدی برای سیاستگذاران خواهد بود.

 

دو تهدید نسبت به عرضه اقتصادی از جانب کووید-19

شوک ناشی از ویروس کرونا (کووید-19) به طور منحصر به فردی ریسکهای اقتصادی سرمایه و نقدینگی را هم در سیستم مالی و هم در تولید ناخالص داخلی واقعی به طور همزمان افزایش داده است.

 

شوک سیستم مالیانجماد تولید ناخالص داخلی واقعی
مشکلات نقدینگیمشکلات نقدینگی مانع سرمایهگذاری و واسطههای اعتباری میگردد.خانوارها و بنگاههای اقتصادی با مشکلات شدید گردش نقدینگی مواجه میشوند که مانع سرمایهگذاری میشود.
مشکلات سرمایهمشکلات سرمایهای باعث بسته شدن کانال اعتبار، آسیب به تشکیل سرمایه و در نهایت رشد میشود.خانوارهای آسیب دیده و ترازنامههای شرکتها موجب فلج شدن سرمایهگذاری و نهایتا رشد میشود.

ریسکهای مالی و تولید ناخالص داخلی واقعی به دو طریق به یکدیگر مرتبطند: اول آن که، بحران طولانی مدت کووید-19 میتواند میزان ورشکستگیهای تولید ناخالص داخلی واقعی را افزایش دهد که این باعث میشود که مدیریت و کنترل آن برای سیستمهای مالی سخت گردد. در همین حال، یک بحران مالی، تولید ناخالص داخلی واقعی مبتنی بر اعتبار را به نابودی خواهد کشاند.

در واقع، مشخصات ریسک ناشی از ویروس کرونا (کووید-19) به طور ویژهای تهدیدآمیز به نظر میرسد. در حالی که برای مقابله با بحرانهای مالی ناشی از آن دستورالعملهایی وجود دارد اما چنین چیزی برای یک اقتصاد انجماد یافته در این ابعاد وجود ندارد. هیچ دارویی برای درمان این شوک و مشکلات نقدینگی در چنین اقتصادی موجود نیست.

شوک اقتصادی ناشی از ویروس کرونا و آگاهی از آن

نوآوری در دل شوک

دانستن این قضیه مهم است که هیچ از یک از سناریوهای شوک مشخصشده در بالا اجتنابناپذیر، خطی و یا به شکلی همگون در پهنه جغرافیا ظاهر نخواهند شد. کشورها به دو دلیل قابل توجه تجربیات متفاوتی خواهند داشت: مقاومت ساختاری اقتصادها برای جذب چنین شوکهایی – آن را سرنوشت بنامید – و ظرفیت محققان دارویی و پزشکی و سیاستگذاران برای واکنش به یک چالش بیسابقه با روشهایی جدید. – آن را ابتکار بنامید. – آیا آنها قادر خواهند بود که به صورتی بدیع و با سرعتی بیسابقه در این چالش وارده شده و این رابطه ناخوشایند و مهارناپذیر میان از دست رفتن جان انسانها و ایجاد بدبختی اقتصادی را از میان بردارند و بشکنند؟

طرف پزشکی و درمانی ماجرا: مشخص است که واکسن نیاز به فاصلهگیری اجتماعی را کم کرده و بدین ترتیب، این خفقان موجود در اقتصاد جهانی کمی کاهش مییابد. اما جداول زمانی برای تولید واکسن به احتمال قوی طولانی خواهد بود و بنابراین بهتر است که تمرکز بر روی ابتکارات تدریجی در همان محدوده راهحلهای موجود باشد.

نمونههایی از چنین ابتکاراتی در میان کادر درمانی در سرتاسر جهان یافت میشود: در معالجات اخیر، احتمالا تاثیر مثبت درمانهای موجود در مبارزه با بیماری ثابت شده است. در حال حاضر دهها راه درمانی موجود، مورد ارزیابی و بررسی هستند. در انتهای دیگر این طیف، نوآوریهای سازمانی برای آزادسازی ظرفیت جهت برآورده کردن تقاضا برای منابع از قبیل بسیج بهینه متخصصان پزشکی و دارویی، استفاده از فضاهای گوناگون جهت درمان و تغییر در سیر مراحل مراقبتهای پزشکی و اولویتبندی بحران کووید-19 مورد نیاز است.

طرف اقتصادی ماجرا: در ایالات متحده یک بسته کمکی 2 تریلیون دلاری جهت کاهش ضربات اقتصادی بحران کرونا به تصویب رسیده است. اما ابتکاراتی در سیاستگذاری و خطمشیها نیز باید اتفاق بیفتد. به طور مثال بانکهای مرکزی از راهکاری به نام «پنجره تنزیل» بهره میبرند که این روش، سرمایه مالی نامحدود کوتاه مدتی را تامین میکند تا بدین طریق مطمئن شوند که مشکلات نقدینگی سیستم بانکی را به نابودی نمیکشاند. آن چه امروزه مورد نیاز است یک «پنجره تنزیل برای تولید ناخالص داخلی واقعی» ست که قادر باشد نقدینگی نامحدودی را برای خانوارها و بنگاههای اقتصادی فراهم کند.

چشمانداز سیاستی پدیدآمده شامل ایدههای ارزشمند بسیاری است. در میان این ایدهها، ایده «وام کوتاهمدت» با بهره صفر درصد است که به خانوارها و بنگاههای اقتصادی در طول مدت بحران و دوره بازپرداخت طولانی ارائه میشود. مهلت قانونی جهت بازپرداخت وام برای وامگیرندگان مسکونی و تجاری و یا استفاده از قواعد بانکی جهت تکیه بر بانکها برای تامین مالی و اصلاح شرایط وامهای موجود. چنین نوآوریهایی در سیاستگذاریها میتواند تاثیر بسزایی در کاهش شدت ضربات ناشی از ویروس بر عرضه اقتصادی داشته باشد. با این حال این عمل نیازمند سرعت و کارآمدی است.

باور ما بر این است که این ابتکارات و نوآوریها شاید قادر باشند تا از بروز یک بحران تمام عیار U شکل جلوگیری کنند و ما را قادر سازند تا خود را در نزدیکی مسیر یک شوک V شکل عمقی قرار دهیم. اما این مبارزه از چندی پیش آغاز شده و بدون نوآوری و ابتکارات، احتمالات به نفع یک سناریوری V شکل با شدت آسیب کمتر نیست.

 

 

ترجمه بالا برگرفته از مقاله Understanding the Economic Shock of Coronavirus منتشر شده در تاریخ 27 مارچ 2020 توسط Martin Reeves , Paul Swartz و Philipp Carlsson-Szlezak از مجله Harvard Business Review است.

نویسندگان: فیلیپ کارلسون زلزاک، مارتین ریوز و پاول سوارتز

ترجمه: تیم تولید محتوا پرمون‌طرح

۱۷ تیر ۱۳۹۹